Τουρίγκα Νασιονάλ
Κορυφαία πορτογαλική ποικιλία.
Η Τουρίγκα Νασιονάλ (Touriga Nacional) είναι η πιο φημισμένη ερυθρή ποικιλία της Πορτογαλίας, μια μαυρόφλουδη ράγα που πολλοί θεωρούν την κορυφαία εκπρόσωπο του πορτογαλικού αμπελώνα. Παραδοσιακά αποτελεί τον σκληρό πυρήνα στα μπλεντ των κορυφαίων Πόρτο, ενώ τις τελευταίες δεκαετίες έχει κερδίσει αυτονομία και ως πρωταγωνίστρια σε ξηρούς, μη ενισχυμένους ερυθρούς οίνους από το Ντόουρο (Douro) και το Νταο (Dao). Πίσω από την αναγνώριση αυτή κρύβεται μια ποικιλία απαιτητική, χαμηλής απόδοσης, αλλά εξαιρετικά εκφραστική στο ποτήρι.
Καταγωγή και αμπελουργία
Η Τουρίγκα Νασιονάλ είναι αυτόχθονη ποικιλία της Πορτογαλίας και καλλιεργείται σε δύο κατεξοχήν περιοχές: στην απόκρημνη κοιλάδα του Ντόουρο, με τα χαρακτηριστικά της σχιστολιθικά πεζούλια, και στο πιο ορεινό, κοκκινόχωμα Νταο. Παρότι το αμπέλι της είναι έντονα ζωηρό, αποδίδει εξαιρετικά χαμηλές παραγωγές — από τις χαμηλότερες κάθε εμπορικής ποικιλίας — επειδή τα τσαμπιά της είναι πολύ μικρά. Στα τέλη της δεκαετίας του 1990 οι συνολικές πορτογαλικές φυτεύσεις υπολογίζονταν γύρω στα 2.760 εκτάρια, αριθμός που υπογραμμίζει τον σπάνιο και ποιοτικό χαρακτήρα της.
Στον αμπελώνα, οι παραγωγοί την εκπαιδεύουν τυπικά στο σύστημα Γκιγιό (Guyot) με αυστηρό κλάδεμα, ώστε να ισορροπήσουν τη ζωηρότητα του φυτού με την ποιοτική ωρίμανση. Στην Πορτογαλία έχουν τρέξει εκτεταμένα προγράμματα κλωνικής επιλογής που κατάφεραν να ανεβάσουν τις αποδόσεις περίπου κατά 15%, χωρίς να θυσιάσουν τη συγκέντρωση. Πέρα από τα πορτογαλικά σύνορα, η ποικιλία έχει εγκλιματιστεί στην Καλιφόρνια κυρίως για ενισχυμένα κρασιά τύπου πόρτο: το 2006 σύνθλιψαν 553 τόνους στις ΗΠΑ, αύξηση 26% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.
Ύφος και γευστικό προφίλ
Οι σκουρόχρωμες ράγες της, με υψηλή αναλογία φλοιού προς σάρκα, δίνουν κρασιά βαθύχρωμα, με στιβαρές τανίνες και συμπυκνωμένα αρώματα μαύρων φρούτων — μούρα, βατόμουρο, μαύρη κερασιά. Στη μύτη είναι εντόνως αρωματική, σχεδόν επιθετικά εκφραστική, με χαρακτηριστικές νότες λουλουδιών και μπαχαρικών που της δίνουν μια αναγνωρίσιμη ταυτότητα ακόμη και μέσα σε σύνθετα μπλεντ.
Σε ένα Βίνταζ Πόρτο (Vintage Port) η Τουρίγκα Νασιονάλ είναι αυτή που χτίζει τη ραχοκοκαλιά: δομή, σώμα, μακροζωία. Στα ξηρά ερυθρά του Ντόουρο και του Νταο εκφράζεται με μεγαλύτερη φινέτσα και ένταση, διατηρώντας πάντα την τανική πλούτη που της επιτρέπει να παλαιώνει χαριτωμένα. Συχνά τη συναντά κανείς και υπό τα συνώνυμα Μορταγκουά (Mortagua), Τουρίγκα Φίνα (Touriga Fina) ή Τουρίγκο ντο Νταο (Tourigo do Dao), ονόματα που μαρτυρούν τη μακρά παρουσία της στην πορτογαλική αμπελοκαλλιεργητική παράδοση.
