Schooner

Το schooner είναι ένα ποτήρι που έχει αλλάξει ταυτότητα τόσες φορές όσες και οι χώρες που το υιοθέτησαν. Σήμερα συνδέεται κυρίως με την μπίρα, ιστορικά όμως ξεκίνησε ως ποτήρι για σέρι, και η χωρητικότητά του διαφέρει εντυπωσιακά από τη μία ήπειρο στην άλλη — από 285 ml στη Νότια Αυστραλία μέχρι σχεδόν ένα λίτρο στον Καναδά. Πίσω από το όνομα κρύβονται τα ιστιοφόρα schooners και clippers που μετέφεραν το σέρι από την Ισπανία στη βόρεια Ευρώπη, δίνοντας το όνομά τους στα ποτήρια που σέρβιραν το ίδιο κρασί. Πρόκειται για μια από τις πιο γοητευτικά αντιφατικές περιπτώσεις στην ορολογία των αξεσουάρ ποτού.

Γεωγραφία και χωρητικότητες

Σε ένα ποτήρι schooner η ερώτηση «πόσο χωράει» έχει πάντα γεωγραφική απάντηση. Στις περισσότερες πολιτείες της Αυστραλίας — Νέα Νότια Ουαλία, ACT, Βόρεια Επικράτεια, Κουίνσλαντ, Τασμανία, Βικτώρια και Δυτική Αυστραλία — το schooner αντιστοιχεί σε 425 ml, περίπου τα τρία τέταρτα μιας αυτοκρατορικής πίντας. Στη Νότια Αυστραλία όμως το ίδιο όνομα δηλώνει μόλις 285 ml, δηλαδή μισή πίντα, και αυτή η διαφορά είναι από τις πιο συχνές παγίδες για όποιον παραγγέλνει μπίρα ταξιδεύοντας μέσα στην ίδια χώρα. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην Αυστραλία δεν υπάρχει νομικός ορισμός για το schooner — τα μεγέθη είναι ζήτημα συνήθειας, όχι νομοθεσίας.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο το schooner απέκτησε επίσημο status το 2011, όταν θεσπίστηκε ως νόμιμη μονάδα μέτρησης για μπίρα και μηλίτη στα 2/3 της αυτοκρατορικής πίντας, περίπου 379 ml. Παλαιότερα όμως ο όρος είχε διαφορετική σημασία: δήλωνε ένα μεγάλο ποτήρι για σέρι, σε αντιδιαστολή με το μικρότερο clipper. Ξεχωριστή περίπτωση αποτελεί το λεγόμενο Geordie schooner των 284 ml, στενά συνδεδεμένο με την Newcastle Brown Ale και την παμπ-κουλτούρα του βορειοανατολικού τμήματος της χώρας.

Στη Βόρεια Αμερική η εικόνα αλλάζει ριζικά. Στον Καναδά το schooner φτάνει συνήθως τα 946 ml και συχνά έχει σχήμα κούπας με χερούλι, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες ο όρος αναφέρεται περισσότερο στο σχήμα παρά στον όγκο — στρογγυλό μπολ με κοντό στέλεχος, με χωρητικότητα από 532 έως 946 ml. Στον Ειρηνικό Βορειοδυτικό των ΗΠΑ το schooner μπορεί αντιθέτως να σημαίνει μια μικρή σερβιρισμένη ποσότητα 240–350 ml, αποδεικνύοντας πως ακόμη και μέσα στην ίδια χώρα ο όρος παραμένει ρευστός.

Πότε να το επιλέξετε

Σήμερα το schooner χρησιμοποιείται σχεδόν αποκλειστικά για μπίρα στην Αυστραλία, τον Καναδά και τις ΗΠΑ, και για μπίρα ή μηλίτη στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η αρχική χρήση του ως ποτηριού σέρι έχει περιοριστεί στην ιστορία και σε λίγα παραδοσιακά μπαρ. Όταν θέλετε να σερβίρετε μια μπίρα σε μέγεθος ενδιάμεσο — μεγαλύτερο από ένα half pint αλλά μικρότερο από μια ολόκληρη πίντα — το schooner είναι η πιο εύστοχη επιλογή, ιδίως για στιλ μπίρας που χάνουν τη φρεσκάδα τους αν παραμείνουν πολύ ώρα στο ποτήρι.

Για το ισπανικό σέρι, αν θέλετε να τιμήσετε την παράδοση από την οποία γεννήθηκε ο όρος, ένα φαρδύ schooner μπορεί να αναδείξει τα αρωματικά στρώματα ενός Oloroso ή ενός Amontillado καλύτερα από το συμβατικό copita. Είναι μια διακριτική νεύση στην εποχή που τα ιστιοφόρα διέσχιζαν τον Ατλαντικό κουβαλώντας βαρέλια από την Άνδαλουσία προς το Λονδίνο και την Νέα Υόρκη.